مطالب مفید
چرا محاسبه هزینه واقعی کارگر برای کارفرما مهم است؟
در سال 1391 مقالهای با عنوان محاسبات مربوط به هزینه حداقل دستمزد یک کارگر ساده از نظر کارفرما برای روزنامه دنیای اقتصاد نوشتم و خلاصه آن را در سایت شرکت قرار دادم که مورد توجه بازدید کنندگان قرار گرفت. از اینرو بر آن شدم که این موضوع را برای 1404 و با تغییرات شرایط به روز رسانی کنم که در زیر به خلاصه آن اشاره شود.
پیشفرضهای محاسبه هزینه کارفرما در سال 1404
ابتدا به پیش فرض های استفاده شده در مقاله میپردازیم:
جدول حداقل حقوق و مزایای کارگران مشمول قانون کار در سال 1404
جدول زیر میزان حداقل حقوق و مزایای کارگران مشمول قانون کار در سال 1404 را نشان میدهد.
| آیتمهای حقوق | سال ۱۴۰۴ |
|---|---|
| حداقل دستمزد روزانه | ۳٬۴۶۳٬۶۵۶ |
| پایه حقوق وزارت کار ۱۴۰۴ | ۱۰۳٬۹۰۹٬۶۸۰ |
| پایه سنوات روزانه | ۹۴٬۰۰۰ |
| پایه سنوات ماهانه | ۲٬۸۲۰٬۰۰۰ |
| حق مسکن | ۹٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| بن خوار و بار | ۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| حق تاهل | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| حق اولاد (هر فرزند) | ۱۰٬۳۹۰٬۹۶۸ |
| کارگر متاهل با یک فرزند بدون سابقه | ۱۵۰٬۳۰۰٬۶۴۸ |
محاسبه هزینه نقدی کارفرما: حقوق، بیمه، عیدی و سنوات
از سوی دیگر بعد متوسط خانوار در کشور در سال 1404 برابر 2/3 است. (مرکز آمار محاسبات ایران) که در محاسبات آن را 3 فرض میکنیم لذا با استفاده از اعداد جدول و بعد خانوار حداقل حقوق پرداختی کارفرما 15 میلیون تومان خواهد بود. حق بیمه سهم کارفرما حداقل 4 میلیون تومان (برای ماههای 30 روزه)، عیدی سالانه حداقل 2 ماه حقوق پایه برابر 8/20 میلیون تومان و سنوات حداقل یک ماه برابر 4/10 میلیون تومان میباشد. پس تا اینجا یک کارگر ساده بدون سابقه کار با یک فرزند حداقل 259 میلیون هزینه نقدی دارد.
سایر هزینههای کارفرما: برآورد هزینههای غیرنقدی و رفاهی
سایر هزینهها به صورت تخمینی از قرار زیر است، (فرض بر این است که کارگر برای یک کارگاه با فاصله 30 کیلومتر از شهر استخدام شده است و هزینههای غذا، ایاب و ذهاب و لباس کار و تجهیزات ایمنی بر عهده کارفرما است)
هزینه ایاب و ذهاب
هزینه ایاب و ذهاب ماهانه 2 میلیون تومان و سالانه 24 میلیون تومان
هزینه غذا و میان وعده
هزینه غذا و میان وعده ماهانه 3 میلیون تومان و سالانه 36 میلیون تومان
هزینه لباس کار و تجهیزات ایمنی
هزینه لباس و تجهیزات ایمنی سالانه 5 میلیون تومان
جمعبندی هزینه سالانه هر کارگر برای کارفرما در سال 1404
پس جمع هزینه های نقدی و غیر نقدی یک کارگر برای کارفرما در سال 324 میلیون تومان خواهد بود.
| شرح | مبلغ |
|---|---|
| حداقل حقوق پرداختی کارفرما | 15 میلیون تومان |
| حق بیمه سهم کارفرما حداقل (برای ماههای 30 روزه) | 4 میلیون تومان |
| عیدی سالانه حداقل 2 ماه حقوق پایه | 8/20 میلیون تومان |
| سنوات حداقل یک ماه | 4/10 میلیون تومان |
| جمع هزینه نقدی سالانه | 259 میلیون تومان |
| هزینه ایاب و ذهاب سالانه | 24 میلیون تومان |
| هزینه غذا و میان وعده سالانه | 36 میلیون تومان |
| هزینه لباس و تجهیزات ایمنی سالانه | 5 میلیون تومان |
| جمع هزینه های نقدی و غیر نقدی یک کارگر برای کارفرما در سال | 324 میلیون تومان |
محاسبه روزهای کارکرد واقعی در سال 1404
تعداد روزهای تعطیل رسمی در تقویم 1404 برابر 19 روز (به غیر از روزهای پنجشنبه و جمعه) و تعداد روزهای پنجشنبه و جمعه برابر 104 روز است. یک کارگر در سال 26 روز مرخصی استحقاقی دارد که مجموع روزهای تعطیل را به 149 روز میرساند. علاوه بر آن در سال جاری مشکلاتی مثل قطعی برق و گاز حداقل 25 روز کارخانه های شهرک صنعتی را به تعطیلی کشانده است. پس مفید کارکرد کارگر 191 روز در سال است.
اثر بهرهوری نیروی کار بر هزینه تمامشده کارفرما
بر اساس آمار بهره وری نیروی کار، این عدد برای ایران 25% است (میانگین ساعت کار مفید در کشورهای توسعه یافته در ازای 44 ساعت کار در هفته برابر 28 ساعت و این عدد در ایران برابر 11 ساعت است). پس عملا کارگر در 191 روزی که سر کار حاضر شود به طور مفید برابر 48 روز کار میکند.
هزینه هر روز کار مفید یک کارگر برای کارفرما
حال اگر دو عدد بالا را به هم تقسیم کنیم هزینه هر کارگر ساده برای کارفرما در روز برابر 6 میلیون و 750 هزار تومان به دست می آید.
برآورد هزینه کارفرما برای کارگاهها: نمونه استان اصفهان
تعداد متوسط کارگران در کارگاهها و کارخانه های استان اصفهان (به عنوان نمونه) 45 نفر است. پس به طور متوسط هر کارگاه در روز بابت کار مفید کارگرانش حدود 300 میلیون تومان هزینه می کند که این عدد در ماه حدود 9 میلیارد تومان و در سال تقریبا برابر 100 میلیارد تومان خواهد بود. این عدد برای یک کارگاه کوچک با حداکثر 10 کارگر سالانه 24 میلیارد تومان است.
نتیجهگیری: ضرورت توجه به تابآوری کارفرمایان در اصلاحات اقتصادی
درست است که دریافتی کارگران اصلا قابل مقایسه با این اعداد نیست ولی این محاسبات نشاندهنده اوضاع کارفرماهاست. حال بیایید واقعی شدن هزینه های انرژی و سایر موارد را هم به آن اضافه کنیم.
به طور جدی لازم است قبل از هرگونه تصمیم جدی برای اصلاحات اقتصادی، برآوردی از نحوه مواجهه با نوسانات مترتب بر کارآفرینان و کارفرمایان اندیشیده شود که مهمترین رکن تولید ناخالص داخلی و رشد اقتصادی از چرخه اقتصاد حذف نگردد.
نویسنده: دکتر بابک برومند
دکتری مديريت بازرگانی-بازاريابی دانشگاه اصفهان
دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی سيستمهای اقتصادی–اجتماعی دانشگاه صنعتی شريف
تحلیل گر اقتصادی و مدرس دانشگاه

